Бизнеске арналған құрылыс даулары
Қазақстанда құрылыс жұмысының ақысын өндіріп алу
Тапсырыс беруші төлемді кешіктірсе не актіге қол қоймаса, мердігер көлем мен құнды қандай құжатпен дәлелдейді.
· Сегізбай Ержігіт
Төлем негізі шарт тетігінен ізделеді
Кезең, шот беру талабы, акт нысаны, тексеру мерзімі және ұсталым қаралады. Баға тұрақты болса, қосымша шығын автоматты қосылмайды; шамамен болса, артық шығын туралы ескерту тәртібі маңызды.
Көлемді бір акт қана растамайды
Атқарушылық сызба, журнал, жүкқұжат, жасырын жұмыс актісі, техқадағалау есебі, хат және объектіні пайдалану дәлелдер жүйесін құрайды. Әр құжат смета позициясымен байланысады.
Қол қоюдан бас тарту рәсіммен тіркеледі
Мердігер актіні шарттағы тәсілмен табыстап, мерзім белгілеп, нақты ескерту тізімін сұрайды. Табыстау дәлелінсіз біржақты белгі толық пакет пен қайта қабылдауға шақырудан әлсіз.
Сапа туралы қарсылық бөлек есептеледі
Тапсырыс беруші ақауды, себептік байланысты және жоюдың орынды құнын көрсетуі тиіс. «Жұмыс сапасыз» деген жалпы сөз бүкіл бағаны ұстап қалуды түсіндірмейді. Дәлелденген талапты азайту, жою не есепке жатқызу мүмкін.
Талап орындалатын есепті қамтиды
Негізгі қарыз, ҚҚС, шарттық айыппұл және пайыз бөлінеді. Талап тәртібі, соттылық, қамтамасыз ету, тапсырыс беруші мүлкі және мерзім не ақау бойынша қарсы талап қаупі тексеріледі.
Аралық төлем мен ұсталымды шатастырмау керек
Аванс, ай сайынғы сертификат, нақты орындалған көлем және кепілдік ұсталым әртүрлі құқықтық негізге ие. Төлем кестесінде қай соманың мерзімі келгені, қандай құжат жетіспейтіні және ұсталған қаражат қашан босатылатыны бөлек көрсетіледі. Қаржыландырудың тоқтауы тапсырыс берушіні автоматты түрде міндеттемеден босатпайды, ал мердігер жұмысты тоқтату құқығын шарттағы хабарлау рәсімімен салыстыруы тиіс.
Сертификатталған сома кейін де тексерілуі мүмкін
Инженер немесе техқадағалау растаған көлем күшті дәлел болғанымен, ол арифметикалық қате, қосарланған позиция немесе шарттан тыс жұмысты заңдастырмайды. Мердігер өлшем ведомосын бастапқы құжатпен байланыстырады, ал тапсырыс беруші күмәнді жолды нақты көрсетеді. Даусыз бөлікті төлемеу тәуекелі даулы қалдықтан бөлек бағаланады.
Төлем дәлелденген нәтиже мен шарт рәсіміне тәуелді
Шарт, смета, тапсырма, атқарушылық құжат, акт, шот және нәтижені беру дәлелін жинаңыз. Тапсырыс беруші актіге қол қоймаса, қабылдауға уақтылы шақырғаныңызды және уәжді ескерту болмағанын дәлелдеңіз не әр қарсылықты талдаңыз. Қосымша жұмыс тапсырманы, қажеттілікті, бағаны және бюджетке әсер туралы хабарлауды растауды талап етеді; жұмыстың пайдалы болуы келісімді әрдайым алмастырмайды. Есепте негізгі қарыз, ұсталым, аванс, айып және ақауды түзету қарсы құнын бөліңіз. Әр соманың жеке төлем күні болуы тиіс.